Home › Soorten › Diameter rolmaat

Diameter rolmaat

Een diameter rolmaat — ook wel pi-band of omtrekmeetband — leg je om een buis, boom of tank en je leest direct de diameter af, zonder rekenen. De schaal is namelijk gedeeld door π. Hij is bedoeld voor iedereen die ronde dingen moet maatvoeren en er niet bij kan met een schuifmaat.

Wat het is en hoe het werkt

Het rekenwerk zit in de opdruk. Voor een cirkel geldt: omtrek = π × diameter, met π ≈ 3,1416. Wil je de diameter uit de omtrek halen, dan deel je die omtrek door π. Een gewone meetband geeft je alleen de omtrek; op een pi-band zijn de streepjes zó ver uit elkaar gezet dat elke streep π keer zo ver ligt als bij een normale schaal. Wat je afleest ís dus al de diameter.

Een rekenvoorbeeld: je meet om een stalen buis een omtrek van 34,6 cm. Deel je dat door 3,1416, dan kom je op 11,0 cm diameter. Op een diameter rolmaat lees je op diezelfde plek gewoon 11,0 af. Veel banden hebben aan de andere zijde een normale mm-schaal, zodat je de omtrek óók kunt aflezen — handig als je materiaal moet bestellen op omtrek.

Uitvoeringen verschillen. Er zijn slappe stalen of kunststof banden voor buizen en flenzen, brede boomlinten (diametertape) met een haak voor de bosbouw, en digitale uitvoeringen. Wat ze delen: de meetzijde moet strak en haaks om het object liggen, want een scheef aangelegde band meet een ellips en dus te veel.

Waar je hem voor gebruikt

Buizen en leidingen. Bij een buis van vijftien centimeter of meer krijg je met een schuifmaat de bek er niet omheen, en een rolmaat over de bovenkant geeft altijd te weinig omdat je nooit precies het hart raakt. De pi-band is dan de snelste en meest herhaalbare methode — ook bij een buis die tegen een muur ligt of in een sleuf.

Bomen. In de boomverzorging is de stamdiameter op borsthoogte (rond 1,3 m) de standaardmaat. Met een diameterlint doe je die meting in één beweging, ook bij een stam die je niet kunt omvatten.

Tanks, vaten en ronde kolommen. Voor inhoudsberekeningen en het bestellen van beugels, isolatie of manchetten.

Voordelen en nadelen

• Diameter direct afleesbaar, geen rekenfouten meer
• Werkt ook als je er maar van één kant bij kunt
• Zeer herhaalbaar: dezelfde band geeft dezelfde uitkomst
• Vaak dubbelzijdig, met omtrek op de achterkant

• Klopt alleen bij écht ronde doorsneden
• Scheef of los aanleggen geeft direct een te grote maat
• Eén speciaal gereedschap voor één taak
• Voor kleine diameters is een schuifmaat nauwkeuriger

Voor wie wel, voor wie niet

Wel voor loodgieters, installateurs, isolatiemonteurs, lassers, boomverzorgers en hoveniers. Kortom: iedereen die vaak rond materiaal maatvoert. Niet als je maar één keer per jaar een buisdiameter nodig hebt — dan meet je de omtrek met een gewoon meetlint en deel je door π. Ovale of ingedeukte buizen zijn sowieso een probleem: daar lees je met elke pi-band een te grote diameter af, en heb je een schuifmaat of aftekenen nodig.

Twee modeladviezen

1. Pi-band voor buizen, ongeveer 1 tot 3 m. Een smalle band met diameterschaal aan de ene en mm-schaal aan de andere kant, meestal met een klemhaakje. Let op het meetbereik in diameter (niet in omtrek!) en op een matte, niet-reflecterende opdruk — glimmende banden lees je onder een werklamp slecht af.

Bekijk actuele prijs op Amazon.nl →

2. Boommeetlint met diameterschaal. Breder, met een aanhaakpunt zodat je de stam kunt rondlopen en de band strak blijft liggen. Kies een uitvoering met een intrekbare haspel, anders sta je elke keer op te rollen. Meet altijd haaks op de stamas, niet schuin.

Bekijk actuele prijs op Amazon.nl →

Werk je vooral binnen en incidenteel met buizen, kijk dan ook bij de meetgereedschapkeuze voor loodgieters en bij beste meetlint.

Veelgestelde vragen

Alle andere types op een rij: soorten rolmaten en meetlinten.