Home › Tips › Rolmaat onderhouden
Rolmaat onderhouden
Een rolmaat onderhouden kost je een paar seconden per klus: laat het blad droog en schoon teruglopen, geleid het met je duim in plaats van het te laten terugklappen, en berg hem droog op. Bijna alle rolmaten die vroegtijdig sneuvelen, sneuvelen door die drie dingen na te laten.
Onderhoud in vijf stappen
1. Veeg het blad af terwijl het uitgetrokken is. Trek het blad zover uit als het vuil reikt, houd er een droge doek omheen en laat het door de doek naar binnen lopen. Zand, gips en cementstof gaan zo mee naar buiten in plaats van mee naar binnen. Dit is de belangrijkste handeling van allemaal: schuurmiddel in de behuizing slijt de coating van binnenuit weg. Meer daarover in rolmaat schoonmaken.
2. Laat het blad nooit vrij terugklappen. Bij een volledig teruggeschoten blad slaat het haakje met kracht tegen de behuizing. Dat verbuigt het haakje, rekt de klinknagels op en zet een schokbelasting op de veer. Rem af met je duim of handpalm de laatste meter, of gebruik de rem van een rolmaat met rem.
3. Controleer het haakje maandelijks. Pak de rolmaat, trek het blad tien centimeter uit en beweeg het haakje heen en weer. Het hoort ongeveer zijn eigen dikte te schuiven, zonder te wiebelen of te kantelen. Zit er zijdelings speling in of staat het scheef, dan meet je stelselmatig verkeerd. Buig het voorzichtig recht en controleer daarna tegen een tweede maat.
4. Houd de bladopening en de rem vrij. Het smalle sleufje waar het blad uitkomt verzamelt stof en houtsnippers. Blaas het uit of ga er met een tandenstoker langs. Een klemmende rem komt bijna altijd door vuil onder de knop, niet door een defect mechanisme.
5. Berg hem droog en los op. Niet onderin een vochtige bak met schroeven en beitels, wel in een vak of aan een clip. Hoe je dat praktisch regelt lees je in rolmaat opbergen.
Wat de levensduur echt bepaalt
Niet de veer, maar de coating op de eerste meter blad. Dat stuk gaat elke meting door je vingers, over ruwe randen en langs beton. Zodra de nylon- of Mylar-coating daar wegslijt, verdwijnen de cijfers en begint het kale staal te roesten. Vandaar dat betere rolmaten juist die eerste meters extra beschermen.
Daarna volgt het haakje: de twee of drie klinknagels waarmee het aan het blad zit, worden bij elk terugslaan belast. Breekt het blad bij het haakje af, dan is er soms nog wat te redden — zie blad breekt af. De veer zelf gaat bij normaal gebruik meestal het langst mee.
Smeren: heel weinig, heel gericht
Een rolmaat heeft nauwelijks smering nodig. Loopt het blad stroef of piept het, veeg dan een héél dun laagje kruipolie op een doek en haal het blad daar één keer doorheen. Nooit olie in de behuizing spuiten: die bindt stof en maakt de veer juist trager. Werk je buiten of in een vochtige omgeving, lees dan ook roest voorkomen.
Veelgemaakte fouten
- Het blad nat laten teruglopen — vocht in de behuizing komt er niet meer uit en roest van binnenuit.
- Het blad met kracht laten terugschieten omdat het "sneller" is.
- Terpentine, aceton of remmenreiniger op het blad; die vreten de coating aan.
- De rolmaat als hamertje of hefboom gebruiken en dan verbaasd zijn dat het haakje scheef staat.
- Hem vergeten in de regen of op het dashboard in de volle zon.
Wanneer vervangen in plaats van onderhouden
Onderhoud lost slijtage niet op. Zijn de cijfers op de eerste meter onleesbaar, is het blad geknikt of vertoont het haarscheurtjes bij de rand, dan meet je onbetrouwbaar en is vervangen de goedkoopste route. Hetzelfde geldt als het blad niet meer volledig terugloopt: een nieuwe veer inbouwen is bij een consumentenrolmaat vrijwel altijd duurder dan een nieuw exemplaar.
Moet ik mijn rolmaat smeren?
In principe niet. Alleen bij een stroef lopend blad een minimale hoeveelheid kruipolie op het blad zelf, uitgewreven met een doek. Nooit in de behuizing.
Mag mijn rolmaat nat worden?
Even nat worden overleeft elke rolmaat, mits je het blad droogwrijft vóór het teruggaat. Structureel buitenwerk vraagt om een waterdichte rolmaat.
Hoe vaak moet ik de nauwkeurigheid controleren?
Voor doe-het-zelfwerk één keer per jaar of na een flinke val. Werk je op maat voor klanten, controleer dan elk kwartaal volgens rolmaat kalibreren.
Is je huidige rolmaat toe aan vervanging? Vergelijk eerst de modellen in onze overzicht van beste rolmaten, of kijk direct wat er te krijgen is.